Siyahıya qayıt

Beton lövhələr – Səssizliyin poetik yaddaşı

Heykəltəraşlıq
Bina "G"
Tablonun önündə sükut içində ucalan boz beton divar görünür. Onun səthi “yara”larla doludur — yağışın, küləyin və zamanın birlikdə yaratdığı çatlar və dərin izlər bu divarı sanki canlı bir orqanizmə çevirir. Divarın sinəsindən pas qoxulu armaturlar boylanır, illərin acı xatirələrini susqun dillə danışır. Alt qatlarda isə bir zamanlar insan əli ilə hörülmüş, indi isə xatirəyə çevrilmiş qırmızı kərpiclərin nəfəsi duyulur. Bu lövhə həm təbiətin, həm də insan ruhunun zaman qarşısında sükutla dayanmış simvoludur.

Tarixi kontekst

Fon uzaqlara doğru genişlənir: bir vaxtlar nəfəs alan Topqapı meşələrinin yerində indi susqun betonlar ucalır. Burada ağacların xışıltısı əvəzinə küt səssizlik hökm sürür. Sanki təbiətin ürəyi sökülüb, yerinə daş qəfəs qoyulub. Bu səhnə təbiətin insan əli ilə daşlaşdırılmasının, canlı olanın cansız mühitə çevrilməsinin faciəvi hekayəsini danışır.

Mədəni/Bədii İlham

Aşağı hissədə qara rəngli, sükut dolu bir boşluq var — torpağın yaddaş anbarı. Burada Şuşa torpağı qorunur. Bu hissə yalnız torpağın deyil, həm də kimliyin, mənsubiyyətin və xatirələrin qorunduğu bir məkandır. Vətənindən uzaq düşmüş, amma ruhunu orada saxlayan hər kəs bu məkanda öz torpağını tapacaq. Dünyanın dörd bir yanından gələn tələbələr öz doğma torpaqlarını buraya gətirərək kiçik ovuclarda böyük hekayələr daşıyacaqlar. Bu proses torpağın fiziki toplanmasından daha çox, milli yaddaşın və ruhun qorunması aktıdır. Bu tablo yalnız maddi bir təsvir deyil — o, torpağa bağlılığın poeziyasıdır. Torpaq burada sadəcə fiziki element kimi deyil, həm də yaddaşın, kökün və kimliyin simvolu kimi təqdim olunur. Beton və pas insanın təbiətə vurduğu yaraları xatırladır, torpaq isə həmin yaraların sağalması üçün qorunan son ümiddir. Bu əsər bizə xatırladır: təbiət və yaddaş arasında bağ itərsə, insanın özü də itər. Ona görə də ümid var ikən qoruyaq.

}