İlmələrdə qovuşan tarix
Tarixi kontekst
Azərbaycan xalçaçılıq sənəti minillik tarixə malikdir və xalqın gündəlik həyatında, dünyagörüşündə, məişətində mühüm yer tutur. Hər bölgə öz təbiətindən, tarixindən və mədəniyyətindən doğan naxışları ilə seçilir. Quba–Şirvan məktəbi zərif ilmə sıxlığı və simmetrik həndəsi ornamentləri ilə, Gəncə–Qazax məktəbi qəhrəmanlıq və azadlıq ruhunu əks etdirən canlı kompozisiyaları ilə, Qarabağ məktəbi isə təbiətin və mədəniyyətin harmoniyasını daşıyan poetik çalarları ilə tanınır. Bu instalyasiya həmin üç məktəbin tarix boyu formalaşmış bədii xüsusiyyətlərini vahid kompozisiyada birləşdirərək, Azərbaycanın xalçaçılıq ənənəsinin davamlılığını nümayiş etdirir.
Mədəni/Bədii İlham
Quba–Şirvan məktəbi zəriflik və nizamın rəmzidir. Burada buta, səkkizguşəli ulduz, gül çələngi kimi motivlər harmoniya və ənənəni təcəssüm etdirir. Gəncə–Qazax məktəbi isə iri medalyonları və güclü rəng kontrastları ilə xalqın iradəsini və mübarizə ruhunu ifadə edir. Qırmızı rəng cəsarəti, mavi azadlığı, yaşıl isə dirçəlişi simvolizə edir. Qarabağ məktəbinə gəlincə, onun xalçaları Cıdır düzünün gül-çiçəklərinin, Şuşa havasının və xalqın yaradıcılıq enerjisinin bədii ifadəsidir. İnstalyasiyada bu üç məktəbin motivləri bir-birinə qovuşaraq vahid vizual harmoniya yaradır. Rənglər sərhəd tanımadan bir-birinə qarışır, naxışlar bir-birinin üzərinə axaraq Azərbaycanın bütövlüyünü təcəssüm etdirir. Bu bədii həll xalçaçılığın təkcə sənət forması deyil, həm də mədəni kimliyin daşıyıcısı olduğunu göstərir. Hər ilmə bir yaddaşı, hər rəng bir duyğunu, hər naxış isə xalqın ruhunu ifadə edir. Bu instalyasiya xalça sənətinin regional fərqlərini deyil, ortaq mənəvi köklərini vurğulayır. O, tamaşaçıya bir mesaj ötürür: “Bu torpaq əzəldən bizimdir, bu irs əbədi bizim olacaq.”
Orijinal yerləşmə
40°21'35.9"N 49°50'09.4"E
Xüsusi təşəkkür
Bu layihənin həyata keçirilməsində göstərdikləri dəstəyə görə Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinə və Azərxalçaya xüsusi təşəkkür edirik.